Βρίσκεστε εδώ:  Κεντρική Σελίδα  /   Αλλεργίες  /   Ατοπική δερματίτιδα – έκζεμα

Ατοπική δερματίτιδα – έκζεμα

Τι είναι η ατοπική δερματίτιδα;

       Είναι μια δερματοπάθεια με κληρονομούμενη προδιάθεση στο 70% των περιπτώσεων. Εκδηλώνεται συνήθως από τη βρεφική ηλικία με κύριο χαρακτηριστικό την έντονη ξηροδερμία και τον κνησμό (φαγούρα). Εντοπίζεται ως έκζεμα στις παρειές, όπου στις ήπιες περιπτώσεις παρατηρείται ερυθρότητα, ξηρότητα, διάβρωση του δέρματος  και απολέπιση. Στο τριχωτό της κεφαλής εμφανίζεται έντονη σμηγματόρροια (νινίδα). Στις βαρύτερες μορφές μπορεί να σχηματιστούν φυσαλίδες και εφελκίδες (κρούστες) και να προσβληθεί όλο το πρόσωπο, εκτός από τις παραρρίνιες πτυχές και γύρω από το στόμα. Πολλές φορές οι βλάβες ορορροούν (τρέχουν υγρό). Οι βλάβες αυτές μπορεί να επιμολυνθούν από μικρόβιο δημιουργώντας περισσότερα προβλήματα. Στην παιδική ηλικία η εντόπιση των βλαβών είναι κυρίως στις καμπτικές επιφάνειες των άκρων (στο εσωτερικό του αγκώνα και πίσω από τα γόνατα), τον τράχηλο, τους καρπούς, τα βλέφαρα. Το δέρμα εμφανίζεται ξηρό, ερυθρό, ενώ δημιουργείται πάχυνση, απολέπιση και μελάγχρωση λόγω έντονου κνησμού.

Χαρακτηριστικές εκδηλώσεις ατοπικής δερματίτιδας.

Σε αυτή την εικόνα απεικονίζεται βρέφος με έκζεμα. Το έκζεμα παρουσιάζει τυπική κατανομή. Χαρακτηριστική είναι επίσης η ερυθρότητα, η διάβρωση του δέρματος και η απολέπιση.

 

 

 

 

Σε αυτή την εικόνα απεικονίζεται  έκζεμα σε παιδί με διάβρωση του δέρματος και εφελκίδες ενώ υπάρχουν στοιχεία μικροβιακής επιμόλυνσης.

 

 

 

Που οφείλεται η ατοπική δερματίτιδα;

       Έχει αποδειχθεί ότι όπως όλα τα αλλεργικά νοσήματα, έτσι και η ατοπική δερματίτιδα έχει έντονη κληρονομική επιβάρυνση. Όταν και οι δύο γονείς του παιδιού είναι αλλεργικοί η πιθανότητα να εκδηλωθεί αλλεργία στο παιδί αγγίζει το 70%. Η ατοπική δερματίτιδα θα εκδηλωθεί όταν το μωρό με τη γενετική προδιάθεση έρθει σε επαφή με συγκεκριμένες αλλεργιογόνες ουσίες, όπως τροφές, λοιμώξεις, αεροαλλεργιογόνα (σκόνη, γύρη, μύκητες) και ουσίες που έρχονται σε άμεση επαφή με το δέρμα (μάλλινα, συνθετικά, απορρυπαντικά). Στους εξωτερικούς παράγοντες οφείλεται η αύξηση της ατοπικής δερματίτιδας και της αλλεργίας γενικότερα τα τελευταία χρόνια. Έτσι, ενώ στη δεκαετία του 1950 η συχνότητα της ατοπικής δερματίτιδας κυμαινόταν στο 3%, σήμερα αφορά το 10% του παιδικού πληθυσμού, και ένα στα τρία παιδιά έχει κάποιο αλλεργικό νόσημα. Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο και έχει αποδειχθεί ότι ο μητρικός θηλασμός προφυλάσσει από την εκδήλωση της αλλεργίας.

Τι εξετάσεις χρειάζεται να κάνει ένα παιδί που έχει ατοπική δερματίτιδα;

     Η λήψη ενός πολύ καλού ιατρικού ιστορικού μπορεί να βοηθήσει στη διάγνωση χωρίς να χρειαστεί εργαστηριακός έλεγχος. Αν κριθεί απαραίτητο από τον παιδίατρο μπορεί να ζητηθούν τα ακόλουθα:

Εξέταση αίματος και δερματικά τεστ (Prick tests) : με την εξέταση αίματος διαπιστώνουμε αυξημένη IgE στον ορό του αίματος και με τα Rast tests ή τα δερματικά τεστ ευαισθησίας ελέγχουμε αν κάποιο τροφικό ή περιβαλλοντικό αλλεργιογόνο μπορεί να ευθύνεται για το έκζεμα. Το αρνητικό μιας εξέτασης δεν αποκλείει την ύπαρξη αλλεργίας σε κάποιο αλλεργιογόνο. Συνήθως τα ηωσινόφιλα στο αίμα είναι αυξημένα.

Μικροβιακή καλλιέργεια από τις περιοχές των βλαβών:

Ο αποικισμός από σταφυλόκοκκο είναι εξαιρετικά συχνός στους ρώθωνες και στο πάσχον δέρμα. Περίπου το 90% των ασθενών με βαριά ατοπική δερματίτιδα είναι δευτερογενώς μολυσμένοι από το μικρόβιο αυτό.

Που στηρίζεται η διάγνωση της ατοπικής δερματίτιδας ;

Η διάγνωση της ατοπικής δερματίτιδας είναι κλινική από τη φυσική εξέταση του παιδιού. Ισχύουν τα παρακάτω κριτήρια:

1. Απαραιτήτως πρέπει να υπάρχει:

Κνησμώδες δέρμα (κλινικά ή εκ του ιστορικού)

2. Τρία ή περισσότερα από τα κάτωθι:

α. Ιστορικό προσβολής του δέρματος στις πτυχές άκρων και παρειών για παιδιά < 10 ετών.

β. Ατομικό ιστορικό άσθματος ή ρινίτιδας (ή ιστορικό ατοπικής νόσου σε 1ου βαθμού συγγένεια για παιδιά < 4 ετών).

γ. Ιστορικό γενικευμένου ξηρού δέρματος κατά τον τελευταίο χρόνο.

δ. Ορατό έκζεμα καμπτικών επιφανειών (ή παρειών, μετώπου, άκρων για παιδιά < 4 ετών).

ε. Έναρξη της νόσου κάτω των 2 ετών (δεν ισχύει αν το παιδί είναι < 4 ετών).

    Η αντιμετώπιση της ατοπικής δερματίτιδας στην οξεία φάση εξαρτάται από την βαρύτητα των βλαβών και ειδικότερα αν αυτές είναι υγρές ή ξηρές. Αν οι βλάβες είναι υγρές τοποθετούμε κομπρέσες με φυσιολογικό ορό ή με πίτουρο βρώμης ως ότου να στεγνώσει το δέρμα. Ακολούθως χρησιμοποιούμε τοπική θεραπεία με ενυδατική λοσιόν και ήπια κορτιζονούχο κρέμα κατόπιν των οδηγιών του παιδιάτρου. Αν υπάρχει μικροβιακή επιμόλυνση χορηγείται αντιβιοτικό ( τοπικά ή και από το στόμα σε σοβαρές περιπτώσεις). Η θεραπεία πάντα πρέπει να γίνεται με τις οδηγίες και τη επίβλεψη του παιδιάτρου για να προληφθούν σοβαρές επιπλοκές.

Υπάρχουν προληπτικά μέτρα ;

       Ο ακρογωνιαίος λίθος της αντιμετώπισης της ατοπικής δερματίτιδας είναι η προληπτική θεραπεία. Με αυτό τον τρόπο προλαμβάνουμε τις εξάρσεις της νόσου. Τι μπορούμε να κάνουμε για την πρόληψη των βασανιστικών βλαβών σε ένα παιδί, περιγράφεται παρακάτω:

1) Το νερό του μπάνιου να έχει τη θερμοκρασία του σώματος (το ζεστό νερό επιδεινώνει την δερματοπάθεια). Το μπάνιο του παιδιού να γίνεται κάθε 2η ή και 3η ημέρα. Στο νερό να προστίθεται υδρόφιλο λάδι και να χρησιμοποιείται υποαλλεργικό σαπούνι κατόπιν οδηγιών του παιδιάτρου

2) Το δέρμα πρέπει να ενυδατώνεται καθημερινά με υποαλλεργικό γαλάκτωμα ή κρέμα. Δημιουργείται ένα προστατευτικό στρώμα και το δέρμα διατηρεί την υγρασία του. Το ενυδατικό γαλάκτωμα να τοποθετείται σε υγιές δέρμα και όχι σε ενεργές βλάβες.    

3) Τα νύχια πρέπει να κόβονται συχνά για να αποτρέπουν τον τραυματισμό του δέρματος λόγω του κνησμού.

4) Τα ρούχα του παιδιού πρέπει να είναι βαμβακερά.

5) Να αποφεύγονται τα χημικά απορρυπαντικά και μαλακτικά.

6) Απομακρύνουμε από το δωμάτιο του παιδιού μοκέτες και λούτρινα παιχνίδια.

7)Αερίζουμε καλά τον χώρο και τα κλινοσκεπάσματα.

8) Να αποφεύγονται τροφές που έχουν συντηρητικά και χρωστικές.

9) Να διερευνώνται πιθανά αίτια τροφικών αλλεργιών που μπορεί να ευθύνονται για την ατοπία.

Υποχωρεί η ατοπική δερματίτιδα και πότε;

       Όσο πιο σοβαρή είναι η ατοπική δερματίτιδα τόσο πιο νωρίς εκδηλώνεται. Το 60% των παιδιών θα εκδηλώσουν τη νόσο κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής. Το 60% των παιδιών με ατοπική δερματίτιδα εκδηλώνουν αναπνευστικά συμπτώματα. Αν και η εξέλιξη της ατοπικής δερματίτιδας ποικίλει, πολλές περιπτώσεις υποχωρούν πριν από την ηλικία των 2 ετών ενώ στους ασθενείς που παραμένει η εικόνα βελτιώνεται κατά την εφηβεία. Προγνωστικά σημεία πλέον επίμονης νόσου που σχετίζονται με την βαρύτητα της αλλεργίας του παιδιού είναι:

1) Πρώιμες εκδηλώσεις της νόσου

2) Οι συνυπάρχουσες τροφικές αλλεργίες

3) Οι συνυπάρχουσες αναπνευστικές εκδηλώσεις (αλλεργική ρινίτιδα, άσθμα)

     Η πρόγνωση της ατοπικής δερματίτιδας είναι δύσκολη. Υπάρχουν εξάρσεις και υφέσεις. Στους καλοκαιρινούς μήνες υπάρχει ύφεση ( η υπεριώδης ακτινοβολία και η υγρασία βοηθούν) ενώ τους χειμερινούς μήνες έξαρση. Η επαφή με το αλλεργιογόνο μπορεί να προκαλέσει έξαρση. Η χρήση των μέτρων πρόληψης είναι ο σημαντικότερος παράγοντας για να παραμένει το νόσημα σε ύφεση.

Βρέφη

Ειδικός Παιδίατρος

Κοντούλη Καλλιόπη
Δωδώνης 1 – Λεωφόρος Όχι
55438 Θεσσαλονίκη

Τηλέφωνο: 2310212114 – 6945954893
Email: kkontoul@otenet.gr