Βρίσκεστε εδώ:  Κεντρική Σελίδα  /   Ψυχοκινητική εξέλιξη

Ψυχοκινητική εξέλιξη

Τα πιο σημαντικά βήματα στην ανάπτυξη του παιδιού

Δυο από τα μεγάλα ερωτήματα που έχουν συνήθως οι γονείς είναι πότε το παιδί θα περπατήσει και πότε θα μιλήσει. Υπάρχουν όμως κι άλλα στάδια της ανάπτυξης που αποδεικνύουν ότι ένα παιδί αναπτύσσεται φυσιολογικά.

Ακόμα και πριν από τη γέννηση ενός παιδιού, αυτό που απασχολεί τους μελλοντικούς γονείς όπως και κάθε γονέα είναι αν το παιδί θα αναπτυχθεί φυσιολογικά. Η ανάπτυξη του παιδιού είναι μια δυναμική πολυπαραγοντική διαδικασία και όχι μια απλή εκτίμηση. Οι γονείς ανησυχούν όταν αργεί συνήθως το παιδί τους να μιλήσει ή να περπατήσει, όταν επιδεικνύει συμπεριφορά που δεν συνάδει με την ηλικία του, αν χάσει ικανότητες που είχε ήδη κατακτήσει ή κυρίως όταν υπάρχει σχολική αποτυχία. Για την εκτίμηση αυτών των αναπτυξιακών ικανοτήτων υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια, σταθμισμένα διεθνώς και αποτελεί μύθο η αντίληψη ότι δεν υπάρχει λόγος να ανησυχείς αν καθυστερεί ένα παιδί να αναπτύξει τις δεξιότητες που αντιστοιχούν στην ηλικία του.

Η ψυχοκινητική εξέλιξη του παιδιού ελέγχεται γενικότερα στους τομείς ομιλίας και ακοής, αδρής και λεπτής κινητικότητας, αντίληψης και κοινωνικότητας. Με την πάροδο του χρόνου εξειδικεύεται στο να περιλαμβάνει ανώτερες λειτουργίες όπως γνωσιακές και συμπεριφορικές. Η εκτίμηση ενός παιδιού με καθυστέρηση στους διάφορους τομείς της εξέλιξης περιλαμβάνει ιατρικό ιστορικό τόσο του παιδιού όσο και της οικογένειας αλλά και σε ειδικές περιπτώσεις ειδικό (αιματολογικό ή απεικονιστικό) εργαστηριακό έλεγχο για αποκλεισμό παθολογικών καταστάσεων όπως και συντονισμό με ειδικούς όπως γενετιστές, παιδοενδοκρινολόγους, παιδονευρολόγους αλλά και λογοθεραπευτές, εργοθεραπευτές και ειδικούς παιδαγωγούς.

Για την αναπτυξιακή εκτίμηση έχουν οριστεί ηλικίες ελέγχου συνήθως στις 6 εβδομάδες, 8 και 18 μήνες και σε ηλικία 2,5, 4 και 5ετών. Στις ηλικίες αυτές ελέγχονται ικανότητες που θα πρέπει να έχουν αποχτηθεί στον μέσο όρο των παιδιών. Η καθυστέρηση σε αυτές τις ηλικίες, σε συνδυασμό με περιβαλλοντικούς, γενετικούς και βιολογικούς παράγοντες μας θέτει σε επιφυλακή και αποτελεί κριτήριο για την χορήγηση ειδικότερων αναπτυξιακών δοκιμασιών που πιθανό να μας οδηγήσουν στη διάγνωση αναπτυξιακών διαταραχών όπως ο αυτισμός, η διάχυτη αναπτυξιακή καθυστέρηση, μαθησιακές δυσκολίες. Ο έλεγχος όμως επεκτείνεται και σε μεγαλύτερες ηλικίες καθώς ήπιες αλλά σημαντικές διαταραχές μπορεί να διαφεύγουν της προσοχής γονέων, εκπαιδευτικών αλλά και ιατρών ενώ η ψυχοσυναισθηματική εξέλιξη έχει κυρίαρχη θέση καθώς πλησιάζουμε στην εφηβεία.

Η έγκαιρη ανίχνευση και πρώιμη παρέμβαση ακόμα και σε απλές περιπτώσεις οδηγεί σε πολύ καλά αποτελέσματα, μείωση του άγχους τόσο της οικογένειας αλλά και του παιδιού ενώ βοηθά ταυτόχρονα στην διαπίστωση και στην χρήση όλων των δυνατοτήτων του παιδιού τόσο σε ψυχοσυναισθηματικό επίπεδο όσο και σε γνωστικό. Η ανίχνευση από τον καταστάσεων από την βρεφική και προσχολική ηλικία οδηγεί σε μεγαλύτερη σχολική απόδοση και επιτυχία και κατάρτιση κατάλληλων σχολικών προγραμμάτων.

Τα χαρισματικά παιδιά επίσης αποτελούν ειδική ομάδα στην αναπτυξιακή παιδιατρική που απαιτεί κατάλληλους χειρισμούς αξιολόγησης και αξιοποίησης του δυναμικού τους, μια που θεωρούνται ευάλωτα ψυχοσυναισθηματικά αν δεν τύχουν κατάλληλης αγωγής αλλά και ακαδημαϊκού προγράμματος.

Στις 6 εβδομάδες θα παρατηρήσουμε συνήθως το πρώτο χαμόγελο όταν η μαμά του μιλάει ενώ αρχίζει να χρησιμοποιεί το κλάμα ως μέσο επικοινωνίας αλλάζοντας τη χροιά και τον τόνο. Αντιδρά στους ήχους. Στηρίζει ήδη από τον 4 μήνα το κεφάλι του και το συγκρατεί. Στους 8 μήνες αντιλαμβάνεται καλύτερα τα μέρη του σώματός του και παίζει με τα χέρια και τα πόδια του. Γυρίζει μόνο του από την ύπτια στην καθιστή θέση ενώ μπορεί να κάθεται για λίγο χωρίς υποστήριξη. Αρχίζει να συνδυάζει δύο συλλαβές όπως «μπα-μπα», αναγνωρίζει την μητέρα του και δείχνει τα συναισθήματά του. Μπορεί να μεταφέρει αντικείμενο από το ένα χέρι στο άλλο και να κρατά σε κάθε χέρι ένα κύβο ταυτόχρονα και προσπαθεί να πιάσει τα παιχνίδια που βρίσκονται μακριά του. Μπορεί να εντοπίζει με τα μάτια τον ήχο, να προσανατολίζεται προς αυτόν και να παρατηρεί την πορεία ενός αντικειμένου που έπεσε στο πάτωμα.


Βρέφη

Ειδικός Παιδίατρος

Κοντούλη Καλλιόπη
Δωδώνης 1 – Λεωφόρος Όχι
55438 Θεσσαλονίκη

Τηλέφωνο: 2310212114 – 6945954893
Email: kkontoul@otenet.gr